Anjiyografi

Arterlerin kontrast maddesiyle muayene edilmesine anjiyografi denir.

Bunun için iyot içeren bir kontrast maddesi artere doğrudan ya da bir toplardamar aracılığıyla enjekte edilir.
Toplardamardan uygulandığında, kontrast maddesi akciğerleri ve sol kalp odacığını geçtikten sonra vücuda pompalanır ve sonra ilgili bölge incelenir. (venöz DSA)

Doğrudan incelenecek artere verildiğinde, arterin delinmesi (çoğunlukla kasıktan) gerekir.

Her iki teknikte elde edilen röntgen bilgisi bilgisayar destekli olarak değerlendirilir.

Bilgisayar Grafisi

Bilgisayarlı tomografi, bilgisayar yönetiminde değerlendirme yapılan röntgenli bir katman inceleme yöntemidir.

Bu tekniğin 1972 yılında devreye girmesinden beri birkaç nesil cihaz geliştirildi. Şu anda muayene süresi bir vardiya için artık yalnızca 2-3 saniye kadar sürüyor. Karın bölgesinin CT’si için toplam muayene süresi birkaç dakika.

Muayene prensibi, hastanın çevresinde dönen, radyasyonu ölçülen bir röntgen tüpünden oluşuyor; cihaza bağlı bilgisayar buradan yola çıkarak resmi hesaplıyor.

Damarların Doppler Sonografisi (Atardamarlar ve Toplardamarlar)

Kan damarlarının doppler muayenesi, kan akışının yönü ve hızı hakkında bilgi verir.

Fiziksel prensip, akan kırmızı kan tanecikleri tarafından yansıtılan ultrason dalgaları gönderilmesinden oluşuyor. Bu sayede duyulabilir hale getirilen ve hareket hızına eşit olan bir frekans kayması oluşuyor.

Damarların Dupleks Sonografisi

Kan damarlarının renk kodlamalı görüntülemesiyle dupleks sonografisi, “normal” sonografinin, kan damarlarındaki akış gücünün ve yönünün belirlenmesiyle kombinasyonudur. Bunun için prensipte doppler muayenesi ilkesi kullanılır.

Koşu Bandı Ergometrisi

Bacaklarında kan dolaşımı bozukluğu olan hastalar, kısıtlı bir yürüme kapasitesinden mağdurdur.

Bu kısıtlama, kasların yüke bağlı olarak yetersiz oksijen almasından kaynaklanır ve tipik klaudikasyon ağrısına yol açar. Gidilebilen ağrısız yürüyüş mesafesi, kan dolaşımı bozukluğunun aşaması için önemli bir ölçüdür. Bu yürüyüş mesafesinin tutarlı ölçümü için hastalarımızı bir yürüyüş bandı üzerinde ağrı sınırına ulaşana kadar yürütüyoruz.

Belirlenen yürüyüş mesafesi not ediliyor. Bu değer aynı zamanda her kan dolaşımı bozukluğu tedavisinde kontrol değeri olarak da kullanılıyor.

Manyetik Rezonans Tomografisi

Manyetik rezonans tomografisi son yıllarda bir teşhis yöntemi olarak etkinliğini kanıtladı.

Bu yöntemde röntgen ışıması kullanılmaz, kontrast maddelerine de gerek duyulmaz. Birçok vakada bu yeni muayene tekniği sayesinde damar sistemi hakkında iyi bilgiler alınabiliyor.

Işık Yansıtma Reografisi

Bu muayene varis ağrılarında ve tromboz kontrollerinde uygulanır. Cilde yapıştırılan bir sondayla, kızılötesi ışınların derideki yansımasının ölçümü yapılır.

Ayak için bir hareket programıyla, kan toplardamarlar üzerinden bacaktan dışarı pompalanır, bu şekilde deri toplardamarlarının doluluğu ve bundan dolayı da kızılötesi ışınların derideki yansıması değişir.
Ölçülen değerler bir eğri halinde kaydedilir ve derin ve yüzeysel toplardamar sisteminin fonksiyonu hakkında bilgi verir.

Bacak Flebografisi

Bacak toplardamarlarının röntgen kontrast muayenelerine flebografi denir. Ayaktaki hastanın ayağının üst kısmında bulunan bir toplardamara bir kontrast maddesi enjekte edilir ve ardından kontrast maddesinin akışı birkaç bacak röntgeni çekilerek belgelenir. Bu şekilde derin bacak toplardamarları ve yüzeysel toplardamarlar hakkında kesin bilgiler edinilebilir.

İyot içeren bir kontrast maddesi kullanıldığı için doktora bilinen olası tiroit bezi hastalıkları ya da alerjiler hakkında bilgi verilmesi önemlidir.

Sonografi

Görüntülü sonografi son yıllarda büyük bir gelişme kaydetti. Buna rağmen temel prensibi aynı kaldı.

Basınçlı elektrikli bir yöntemle ses başlığında ultrason dalgaları oluşturulur ve dokuya gönderilir. Bu sırada ses başlığında ya birçok basınç elemanı yan yana yerleştirilmiştir ya da bir eleman ileri ve geri hareket eder. (Lineer ya da sektör ses başlığı)

Gönderilen ses dalgaları dokuda değişir ve yansıtılır. Daha sonra alınan, yansıtılan sinyalden bir resim hesaplanır. Hatta yeni cihazlar damarlardaki kan akıntılarını renkli olarak gösterebiliyor.

Tıkanma Basınç Ölçümü

Tansiyon ölçümü bilindiği şekilde bacaklardan da yapılabilir.

Sağlıklı bacakta yatar durumda tansiyon değerleri kola göre 10-20 mmHg daha yüksek çıkabilir.

Her iki ayakta da manşette bulunan, ayak yüzeyi ve bilek içi atardamarlarındaki kan akışının durduğu basınç ölçülür.
Bu basınç değerleri kan dolaşımı bozukluklarının tedavisi sırasında da önemli parametrelerdir.